Τα παιδιά είναι συνήθως έτοιμα να περάσουν από την πάνα στην τουαλέτα μεταξύ δύο και τριών ετών. Ωστόσο, κάθε παιδί είναι διαφορετικό και μόνο εσείς οι γονείς και το ίδιο το παιδί, μπορείτε να καθορίσετε το σωστό χρόνο.
Η εκπαίδευση του παιδιού να χρησιμοποιεί την τουαλέτα είναι ένα σημαντικό βήμα στα στάδια ανάπτυξής του. Για τους γονείς σημαίνει απελευθέρωση από τις πάνες, αλλά και αγωνία για «ατυχήματα» εντός και εκτός σπιτιού. Για το παιδί είναι ένα βήμα προς την ανεξαρτησία που συμπίπτει με το «μόνη» μου ή «μόνος» μου, με το «δικό μου» κ.ο.κ. Τουλάχιστον ο ένας γονιός πρέπει να έχει χρόνο και ψυχική δύναμη να ασχοληθεί με την εκπαίδευση σε καθημερινή βάση για τουλάχιστον 2-3 μήνες. Οι μήνες χωρίς κρύο γενικά διευκολύνουν την όλη διαδικασία.
Αν πρόκειται να συμβούν σημαντικές αλλαγές στη ζωή σας, όπως ο ερχομός ενός μωρού, η μετακόμιση σε νέο σπίτι, η επιστροφή στη δουλειά ή ακόμη και η πρόσληψη μιας καινούριας οικιακής βοηθού, καλό θα ήταν να καθυστερήσετε την εκπαίδευση τουαλέτας, δεδομένου ότι οι πολλές αλλαγές συγχρόνως μπορεί να οδηγήσουν την εκπαίδευση τουαλέτας σε αποτυχία.
Η εκπαίδευση περιλαμβάνει πολλά στάδια: ομιλία, κατανόηση, κάθισμα, σκούπισμα, ντύσιμο, καζανάκι και πλύσιμο χεριών.
Όταν λοιπόν κρίνετε ότι είναι η κατάλληλη στιγμή, έχετε υπομονή και ακολουθήστε τα εξής βήματα:

-Συζητήστε το μαζί του. Πέστε του και ενισχύστε το ότι τώρα που μεγάλωσε μπορεί να βγάλει τις πάνες, όπως τα μεγαλύτερα παιδιά, και να χρησιμοποιεί τουαλέτα όπως εσείς.

-Αποφασίστε ποιες λέξεις θα χρησιμοποιείτε για να περιγράψετε την τουαλέτα και προσπαθήστε να τις τηρείτε. Για παράδειγμα "κακά", "γιογιό". Να έχετε στο νου σας ότι το παιδί θα χρησιμοποιήσει τις λέξεις αυτές και παρουσία άλλων και για το λόγο αυτό πρέπει να τις επιλέξετε αισθητικά.

-Ντύνετε το παιδί ελαφρά ώστε να μπορεί να γδυθεί εύκολα.

-Δείξτε του πώς εσείς πηγαίνετε στην τουαλέτα. Είναι καλύτερα αυτό να το κάνει ο γονιός με παιδιά του ίδιου φύλου.

-Ζητήστε από το παιδί σας να διαλέξει το γιογιό του. Για ξεκίνημα είναι προτιμότερο να αγοράσετε γιογιό που είναι πιο εύκολο στη χρήση από ότι τα διάφορα πρόσθετα καλύμματα τουαλέτας.

-Αποφύγετε τις μάχες! Εάν το παιδί αρνηθεί, σεβαστείτε το. Δοκιμάστε 1-2 μήνες αργότερα, αφού αποσύρετε το δοχείο.

-Βάλτε το γιογιό σε ένα μέρος με εύκολη πρόσβαση για το παιδί. Το δοχείο καταρχήν μπορεί να βρίσκεται στο δωμάτιό του, στο σαλόνι ή στην τουαλέτα.

-Αν δεν θέλει δοχείο, αλλά προτιμάει να χρησιμοποιεί τη λεκάνη, αγοράστε ένα στεφάνι ώστε να μικραίνει η διάμετρος και ένα ειδικό σκαλοπατάκι ώστε να πατάει τα πόδια του. Το σκαλοπάτι λειτουργεί ως μοχλός και βοηθάει την κένωση. Επίσης το παιδί νοιώθει πιο σταθερό όταν κάθεται στην λεκάνη.

-Αγοράστε μερικά «εσώρουχα» σαν του μπαμπά ή σαν της μαμάς, ανάλογα με το φύλο. Το ότι θα σας μοιάσει θα το χαροποιήσει και θα ευνοήσει την εκπαίδευση.

-Βγάλτε τις πάνες την ημέρα και βάλτε του τα καινούρια του εσώρουχα. Θυμίστε του να επισκέπτεται την τουαλέτα σε τακτά διαστήματα. Προτρέψτε το με γλυκό και ήρεμο τρόπο. Πείτε του: «Έλα, να βγάλουμε τα ρούχα». Βοηθήστε το στην αρχή και μείνετε μαζί του όση ώρα θέλει ή χρειάζεται.

-Το πιθανότερο είναι τις πρώτες μέρες να ξεχνιέται. Δεν πειράζει.

-Κάντε απλά τρικ (τρέξιμο προς το γιογιό), και ιδιαίτερα μετά την πρωινή αφύπνιση ή μετά το μεσημεριανό γεύμα, τότε που πιθανόν η τάση προς αφόδευση να είναι εντονότερη.

-Επιβραβεύστε την «επιτυχία» και μην αποδοκιμάζετε την «αποτυχία». Χαλαρώστε πραγματικά και πείτε του: «Δεν πειράζει».

-Η ιεροτελεστία του αδειάσματος στη λεκάνη πρέπει να γίνει με τη σύμφωνη γνώμη του. Ρωτήστε: «Τι λες, να τα αδειάσουμε; Να τραβήξουμε το νερό;».

-Πρέπει να είστε έτοιμοι να απαντήσετε στην ερώτηση που πηγαίνουν ιδίως τα κακά. Πιστεύω πως η απάντηση «σε μια μακρινή θάλασσα» είναι αληθινή, αθώα, και δεν φοβίζει τα παιδιά.

-Μην υπερβάλλετε σε έκφραση αηδίας για την όψη ή τη μυρωδιά τους. Θυμηθείτε: Είναι κάτι δικό τους και το συμπαθούν. Ήδη η έκφραση «κακά» είναι άσχημη. Επίσης, δεν θα μας άρεσε πολύ να εξελιχθεί προς το είδος παιδιού που σιχαίνεται τα πάντα.

-Εξηγήστε στο παιδί σας ότι το «πιπί» είναι το νερό που πίνουμε και τα «κακά» τα φαγητά που το σώμα μας δε χρειάζεται. Βοηθάει στο να τα αποχωριστούν.

-Μην του στερήσετε τίποτα επειδή δεν μπορεί ή δεν θέλει να χρησιμοποιήσει τη λεκάνη ή το δοχείο του. Όχι μόνο δεν συζητώ τιμωρίες ή αποδοκιμασίες, αλλά ακόμη και στέρηση του χαμόγελου και του συμπαθητικού ύφους.

Μην το κάνετε θέμα μέσα σας και στους γύρω σας. Η αγωγή τουαλέτας, ακόμη και αν αργήσει, είναι απλή υπόθεση, αν τη δείτε απλά. Είναι μια φυσιολογική διαδικασία που πρέπει να γίνει χωρίς πολλά φορτία την κατάλληλη στιγμή. Δύο μήνες μπρος-πίσω δεν κάνουν διαφορά και δεν είναι πιο έξυπνος όποιος το καταφέρνει πιο γρήγορα. Όταν η υγιεινή τουαλέτας καθυστερεί αρκετά πέραν των 3 ετών καλό είναι να το συζητήσετε με τον παιδίατρό σας.